Zawód doradcy podatkowego

Doradca Podatkowy

Zawód otwarty i z przyszłością. Jak zadowolić klienta i urząd skarbowy?

(artykuł pochodzi z czasopisma "Edukacja Prawnicza" nr 10 (55), październik 03)

Mariusz Kośmider
Doradca podatkowy, Dyrektor w Dziale Instytucji Finansowych Deloitte & Touche

Doradztwo podatkowe to w Polsce nowa profesja. Dochodzenie do zawodu doradcy podatkowego to nie tylko złożenie egzaminu i zaliczenie praktyki, ale przede wszystkim dojrzewanie do ponoszenia moralnej odpowiedzialności za klienta.

Krótko i na temat
Każdy, kto decyduje się na wykonywanie tego zawodu, powinien mieć świadomość, że co innego uzyskać wpis na listę doradców, a co innego wziąć odpowiedzialność za finansową sytuację klienta. Uprawnienia do wykonywania czynności doradztwa podatkowego nabywa się po zdaniu egzaminu, zaliczeniu dwuletniej praktyki lub stażu równoważnego praktyce i złożeniu ślubowania. Sposób powoływania komisji egzaminacyjnej zapewnia rzetelność przebiegu egzaminu i oceny. Na listę doradców może być wpisana tylko osoba nieskazitelnego charakteru, mająca wyższe wykształcenie, pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca z pełni praw publicznych. Doradca podatkowy może udzielać opinii w zakresie obowiązków podatkowych, czego nota bene nie sposób dokonywać bez gruntownej znajomości prawa cywilnego, handlowego oraz administracyjnego. Doradca może prowadzić księgi, w tym księgi handlowe i ewidencje podatkowe, jak również sporządzać zeznania i deklaracje podatkowe. Szereg tych czynności jest zastrzeżonych dla doradców podatkowych, z uwzględnieniem uprawnień innych wolnych zawodów prawniczych i uprawnień biegłych rewidentów. Doradca podatkowy może też być pełnomocnikiem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) w sprawach podatkowych. W ustawie zmieniającej ustrój sądownictwa administracyjnego doradcy uzyskali uprawnienie do reprezentowania klienta przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz w postępowaniu kasacyjnym przed NSA. Do reprezentowania klienta przed organami podatkowymi nie przewidziano specjalnego uprawnienia, gdyż przysługuje ono na podstawie ogólnych przepisów o pełnomocnictwie w postępowaniu podatkowym.

Nawet transakcje egzotyczne
Stawanie przed sądem w imieniu klienta to bardzo poważne zadanie, wymagające obycia sądowego, pogłębionej znajomości sprawy, biegłej znajomości prawa materialnego i procesowego. Przed sądem ważą się losy klienta, często bezpośrednio jego życiowego dorobku. Znacznie też wzrasta zakres oczekiwań klientów wobec doradców podatkowych. Już nie wystarczy przygotowanie prawniczej porady, konieczne jest uwzględnienie skutków bilansowych i innych efektów gospodarczych związanych z transakcją. Zysk do podziału czy wartość firmy przypadająca na udział (akcję) są kategoriami księgowymi, według których ocenia się efektywność podmiotu gospodarczego. Od doradcy wymaga się więc rozumienia skutków podatkowych, ale też gospodarczych i bilansowych. Niektóre transakcje finansowe (derywaty, egzotyczne transakcje) wymagają gruntownego zrozumienia ich natury ekonomicznej, aby dokonać prawidłowej kwalifikacji cywilnoprawnej i wywnioskować stąd skutki podatkowe. Nowe zakresy działalności doradców to uczestnictwo w negocjacjach gospodarczych, aby na bieżąco zapoznawać klienta ze skutkami podatkowymi wynikającymi z negocjowanych warunków.

Autorytet w cieniu urzędu skarbowego
Prawo podatkowe stanowi jedną z najbardziej praktycznych dziedzin prawa. Doradztwo w tym zakresie nie może pomijać bieżących poglądów organów podatkowych, sądu administracyjnego czy komentatorów, którzy jednak rzadziej niż w przypadku prawa cywilnego wpływają na orzecznictwo lub stanowisko organów podatkowych. Wykonywanie zawodu doradcy podatkowego oparte jest na zaufaniu. W wielu krajach o dłuższych tradycjach doradztwa, doradcy podatkowi wypracowali sobie pozycję prestiżową, wspartą o własną odpowiedzialność oraz jakość porad. Interpretacje przepisów prawa podatkowego przygotowywane przez doradców są bardzo poważnie traktowane również przez organy podatkowe. Taki kierunek systematycznego budowania autorytetu popartego wysokimi kwalifikacjami obierają też polscy doradcy podatkowi. Wykonywanie tego zawodu jest szczególnie trudne, gdyż organy podatkowe mają niezwykle rozległe uprawnienia, w tym ostatnio uprawnienia policyjne. Ze względu na brak realnej odpowiedzialności urzędników podatkowych uprawnienia te są niekiedy nadużywane.

***

Z moich doświadczeń i obserwacji wynika, że rozwijające się firmy doradztwa podatkowego każdego roku intensywnie poszukują zdolnych i gotowych do podnoszenia kwalifikacji kandydatów do wykonywania tego zawodu, zapewniając im odbycie praktyki na wysokim poziomie oraz warunki do dalszego rozwoju zawodowego.

 

Regulaminy i cenniki